Bệnh lý ngày càng phổ biến và gia tăng

Với người bình thường, run là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi gặp phải những trạng thái cảm xúc bất thường như buồn, vui, giận dữ, lo lắng,… và có thể biến mất khi tâm lý ổn định. Tuy nhiên với những người thường xuyên trong tình trạng rối loạn lo âu, run thường do bệnh lý.

Rối loạn lo âu xuất hiện khi người bệnh phải lo lắng, căng thẳng quá mức trong một thời gian dài. Ngoài ra còn một yếu tố khác như chấn động tâm lý, tinh thần, tác dụng phụ của thuốc, sử dụng nhiều rượu bia, caffein; Ô nhiễm môi trường… cũng gây ra rối loạn lo âu. Cùng với stress, trầm cảm… run là một là một bệnh lý ngày càng phổ biến và gia tăng cùng với công việc và áp lực của cuộc sống.

Run là một bệnh lý ngày càng phổ biến ở giới trẻ do áp lực của cuộc sống hiện đại

Những người bị rối loạn lo âu có những biểu hiện như thường xuyên cảm thấy bồn chồn, lo lắng, bất an, mệt mỏi, đau đầu, mất ngủ, đau nhức cơ bắp, dễ giật mình, thở nhanh, ra nhiều mồ hôi, run rẩy, co quắp chân tay, căng cơ,… Trong đó, tình trạng run thường trở thành bệnh lý và người bệnh cùng lúc có thể phải gánh chịu cả hai bệnh run và lo âu.

Mối quan hệ giữa run và rối loạn lo âu

Run là triệu chứng thường gặp khi lo lắng, căng thẳng với các biểu hiện như run tay, run chân, nói run hay run toàn thân. Người bệnh rất khó kiểm soát được sự xuất hiện, mức độ và tần suất run. Chứng run trong lo âu khiến người bệnh lo lắng và càng lo lắng, căng thẳng thì càng làm tình trạng rối loạn lo âu ngày một trở nên trầm trọng. Vì thế, run có thể là hậu quả nhưng cũng có khi là nguyên nhân của rối loạn lo âu.

Nhiều nghiên cứu cho thấy, stress kéo dài tạo ra những áp lực trên hệ thần kinh, kích thích tăng tiết lượng adrenaline và cortisone vào trong máu, khiến cho hệ thần kinh thực vật hoạt động quá mức và dẫn đến biểu hiện run tay chân, nhịp tim nhanh, cảm giác hồi hộp và đau nhói vùng tim, khó thở, buồn nôn, mệt mỏi.

Hoặc rối loạn lo âu có thể là nguyên nhân làm thiếu hụt vitamin, chất khoáng, đặc biệt là magne, dẫn đến run và rung giật cơ bắp. Lo âu gây căng cơ dẫn đến các chuyển động bất thường hay co giật và tăng tiêu thụ năng lượng ở cơ. Cơ tiêu thụ năng lượng nhiều hơn dẫn đến nhanh cạn kiệt, có thể gây run không kiểm soát.

Rối loạn lo âu có thể là nguyên nhân làm thiếu hụt vitamin, chất khoáng, đặc biệt là magne,dẫn đến run và rung giật cơ bắp

Rối loạn lo âu làm người bệnh tăng tập trung vào các cơ để thực hiện hoạt động, tạo cảm giác khác thường về cơ và gây run. Lo lắng, căng thẳng gây tăng tiết mồ hôi và ngược lại, tạo sự liên kết giữa hai trạng thái và tăng biểu hiện run. Bởi nước chiếm khoảng 82% trong máu, mất nước làm giảm lượng máu cung cấp cho các cơ dẫn đến giảm khả năng vận động, gây run.

Cải thiện chứng run bằng cách nào?

Để cải thiện chứng run, cách tốt nhất là các bạn trẻ nên tìm cách giảm hoặc thoát khỏi tình trạng lo âu, bằng cách:

Thay đổi lối sống, sinh hoạt: Luôn tạo tâm lý thoải mái, vui vẻ bằng cách gặp gỡ gia đình, bạn bè; Tham gia các hoạt động ngoại khóa; Nghe nhạc nhẹ, làm công việc yêu thích như đi du lịch, nấu ăn, đọc sách, trồng cây…

Ngoài ra, luyện tập thể dục, thiền, yoga hay đi bộ giúp cơ thể được thư giãn, làm mềm cơ và hồi phục vận động. Chạy bộ, tập thể dục làm tăng sử dụng adrenalin dẫn đến giảm nồng độ adrenalin trong máu, khi đó hệ thần kinh trung ương không bị kích thích, nên giảm các triệu chứng hồi hộp, căng thẳng và run.

Thiền, yoga giúp cơ thể được thư giãn nên giảm các triệu chứng hồi hộp, căng thẳng và run.

Hít thở sâu: Hít sâu, thở chậm là một trong những cách luyện tập giúp điều tiết cảm xúc, làm giảm sự căng thẳng thần kinh và tăng sự thư giãn cho cơ bắp.

Không làm việc gắng sức hay cố gắng tập trung làm việc. Hãy nghỉ ngơi, thư giãn khi bạn cảm thấy căng thẳng. Ngủ đủ giấc, không nên thức quá khuya. Không sử dụng rượu bia, thuốc lá, cafe, trà đặc…

Giải tỏa căng thẳng: Nên chia sẻ những khó khăn, áp lực mà bạn đang gặp phải với người thân, bạn bè hoặc viết nhật ký để gạt bỏ những suy nghĩ tiêu cực và áp lực lên cuộc sống của bạn. Bạn cũng nên tham gia các tổ chức cộng đồng để được hỗ trợ, cảm thông và chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức. Nếu các biện pháp trên không cải thiện được tình trạng của bạn, bạn cần sự giúp đỡ của các chuyên gia tâm lý để giải tỏa, gỡ bỏ những khó khăn, căng thẳng mà bạn đang gặp phải.

Liệu pháp nhận thức hành vi: Truyền đạt những kỹ năng để có thể xác định những hành vi, suy nghĩ tiêu cực và thay đổi bằng những hướng tích cực.

Thuốc, thực phẩm bổ sung: Bạn có thể  sử dụng  một số thuốc giúp cải thiện triệu chứng do rối loạn lo âu như thuốc ngủ (tạo giấc ngủ sâu và chất lượng), thuốc an thần… kết hợp với một số thực phẩm hỗ trợ có nguồn gốc thảo dược, chứa một số thành phần dược liệu có tác dụng an thần, trấn tĩnh, giúp dễ ngủ, ngủ sâu giấc được sử dụng trong các bài thuốc dân gian như thiên ma, câu đằng, lạc tiên, vông nem, lá dâu… Trong đó, hai thảo dược Thiên ma, Câu đằng có tác dụng an thần – trấn tĩnh – trừ run, được nhiều chuyên gia thần kinh học quan tâm và đánh giá cao.

Nhiều bằng chứng nghiên cứu cho thấy Thiên ma có vai trò bảo vệ thần kinh thông qua việc ức chế các độc tố kích thích thần kinh. Câu đằng có tác dụng điều chỉnh các rối loạn chức năng của hệ thần kinh thực vật và cải thiện tình trạng run, giúp làm chậm lại quá trình lão hóa, thoái hóa tế bào não và làm giảm tình trạng run.

Bên cạnh đó, việc bổ sung vitamin và chất khoáng (magne, vitamin B1, vitamin B6…) cũng rất cần thiết, giúp tăng cường nuôi dưỡng và bảo vệ tế bào não, ổn định dẫn truyền, cải thiện tình trạng run do rối loạn lo âu.

Bảo Nhi

Bẻ khớp ngón tay, ngón chân hay cổ, hông, lưng, đầu gối… với những tiếng “rắc rắc”, “khục khục” hay “tạch tạch” dường như là thói quen của nhiều người. Về cơ bản, nguyên nhân của âm thanh này đến nay vẫn chỉ dừng lại ở các giả thuyết khoa học chứ chưa có một kết luận chính xác nào. Nhưng trong số những giả thuyết được đưa ra, giả thuyết liên quan đến lỗ trống giữa hai khớp xương có vẻ là hợp lý và được ủng hộ nhiều hơn cả.

Có thể hiểu đơn giản như sau: Điểm nối giữa hai khớp xương bao gồm dây chằng, các mô nang liên kết và bao phủ chúng chính là một lượng dịch khớp dày. Khi bạn tiến hành bẻ khớp, các mô liên kết trong ngón tay, chân tăng khối lượng, làm giảm áp lực trong khớp, dịch khớp dần biến thành những bong bóng trong lỗ trống và tới khi áp lực thấp nhất, các bong bóng này sẽ nổ và phát ra âm thanh như trên.

Thông thường, phải sau 25 – 30 phút kể từ khi bẻ các khớp kêu như vậy, bạn mới có thể bẻ lại được lần nữa. Lý do là bởi, các hạt khí bong bóng này cần một khoảng thời gian nhất định mới hình thành trở lại như cũ – vì dịch khớp cần thời gian để bôi trơn trở lại trạng thái cũ. Bên cạnh đó, một số người khác lại chia sẻ, tiếng “rắc”, “khục” phát ra là do dây chằng bị kéo dãn quá nhanh hay do sự chà xát mạnh giữa hai khớp xương gây ra.

Vậy bẻ khớp có lợi gì?

Tuy nhiên, việc bẻ khớp ngón tay cũng có một số lợi ích nhất định. Cụ thể, hành động này sẽ làm tăng tính linh động của các khớp ngón tay. Nói cách khác, nó tác động trực tiếp vào một bó gân gần khớp tên là Golgi – chứa những dây thần kinh liên quan đến cảm giác chuyển động. Khi bẻ khớp, gân này được kích thích làm thư giãn cơ bắp xung quanh, khiến bạn có cảm giác “lỏng” và dễ chịu, tiếp thêm sinh lực làm việc. Các khớp có xu hướng trơn hơn trong một thời gian ngắn sau khi bạn bẻ khớp, đó là lý do tại sao một số người có xu hướng nghiện thói quen này.

Bẻ đốt ngón tay cũng được xem là một cách để giảm stress, tương tự như thói quen cắn móng tay. Cả hai thói quen này đều làm hại nhiều hơn là có lợi. Chính vì vậy, tốt hơn là bạn không nên duy trì chúng.

Bẻ khớp ngón tay có bị viêm khớp?

Tin tốt là khoa học đã tìm ra những bằng chứng chứng minh không có mối tương quan nào giữa việc bẻ khớp và viêm khớp đốt ngón tay. Một nghiên cứu trên 200 người tham gia, có độ tuổi trên 45 cho thấy, những người có thói quen bẻ khớp ngón tay, có không nhiều hoặc ít có khả năng phát triển bệnh viêm khớp hơn so với những người không có thói quen này.

Viêm khớp là một tình trạng xảy ra khi sụn trong khớp xương của bạn bị hư hỏng theo thời gian, gây đau và cứng khớp, từ các khớp tiếp xúc với nhau. Những người bị viêm khớp cũng đã giảm bớt hoạt dịch, nhưng nghiên cứu vẫn chưa tìm thấy một liên kết giữa bẻ khớp ngón tay và viêm khớp.

Vậy bẻ khớp có hại gì?

Mặc dù bẻ khớp ngón tay có thể không gây ra chứng viêm khớp song nó có thể dẫn đến những vấn đề sức khỏe khác. Một nghiên cứu với 300 người tham gia, xác nhận rằng bẻ khớp ngón tay không dẫn đến viêm khớp, nhưng nó có thể làm suy giảm chức năng tay.

Những người có thói quen bẻ khớp ngón tay thường có nhiều khả năng bàn tay sưng lên và sức nắm của họ thấp hơn so với những người không bẻ khớp ngón tay. Hiện vẫn chưa có một nghiên cứu nào khác hoặc đã được chứng minh hay bác bỏ kết quả này.

Bẻ khớp ngón tay cũng có thể dẫn đến sự hình thành các miếng đệm đốt ngón tay. Miếng cục tròn nổi lên của khớp xương là các nhân cứng, có thể hình thành ở một trong số các khớp ngón tay của bạn. Chúng không gây đau đớn và không gây ra tác dụng sinh lý, nhưng chúng có thể thiếu thẩm mỹ, làm bạn thiếu tự tin với sự xuất hiện của chúng trên bàn tay của bạn.

Lời khuyên hữu ích

Các bác sỹ khuyến cáo, mỗi khi thấy mỏi, bạn chỉ cần cử động khớp qua lại nhẹ nhàng đến góc độ tối đa của khớp mà vẫn chưa gây đau, chưa tạo ra tiếng lạo xạo là được. Động tác đơn giản này sẽ góp phần tăng lưu lượng máu đến mô, tạo sự dễ chịu mà vẫn tránh được hiện tượng dính khớp, tránh được vi chấn thương.

Nguyễn Hiệp